Chiến Lược Toàn Cầu Hóa của Các Hãng Xe Điện Trung Quốc

Các hãng sản xuất xe năng lượng mới của Trung Quốc đang đẩy mạnh mở rộng sản xuất ra nước ngoài, đặc biệt ở những vùng ổn định nguồn cung ứng.

Một trang sử mới trên con đường tơ lụa

Hơn 1.000 năm trước, con đường tơ lụa xuyên suốt từ Trung Hoa tới Tây Á và châu Âu là con đường buôn bán tơ lụa và gốm sứ. Ngày nay, con đường này đã chuyển mình, trở thành hành lang thương mại năng lượng mới, dẫn đầu là các sản phẩm xe điện từ Trung Quốc.

Động lực cho chuyển đổi xanh

Theo báo China Daily, nhờ vào chi phí thấp, chất lượng cải thiện và dịch vụ hậu mãi chất lượng, các mẫu xe năng lượng mới (NEV) của Trung Quốc đang trở thành lựa chọn hàng đầu cho các giải pháp chuyển đổi xanh tại nhiều quốc gia, đặc biệt là ở các nền kinh tế đang phát triển. Sự gia tăng nhu cầu đã thúc đẩy nhiều nhà sản xuất xe điện và phụ tùng ôtô Trung Quốc mở rộng cơ sở sản xuất ra nước ngoài.

Khách hàng xem xe điện BYD tại một đại lý ở tỉnh Vân Nam, tháng 5/2024. Ảnh: China Daily

Phản ứng lại những cáo buộc từ phương Tây về dư thừa công suất và bán phá giá, Trung Quốc khẳng định sự phát triển của mình không chỉ thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh toàn cầu mà còn giúp giảm chi phí cho người tiêu dùng và tạo ra nhiều cơ hội cho các công ty trên toàn thế giới.

Fu Bingfeng, Phó tổng thư ký Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc (CAAM), chia sẻ rằng lượng xuất khẩu xe của Trung Quốc đã tăng lên do chất lượng sản phẩm cải thiện, công nghệ và dịch vụ đều được nâng cấp. Trong hai tháng đầu năm, Trung Quốc đã xuất khẩu khoảng 831.000 xe, tăng 21,9% so với cùng kỳ năm trước, trong đó có 285.000 xe năng lượng mới, tăng 11,1%. Phản bác lại cáo buộc dư thừa công suất, Fu cho biết tỷ lệ sử dụng nhà máy NEV hiện đạt mức hợp lý hơn 70%.

"Người tiêu dùng ưa chuộng xe NEV của Trung Quốc vì chúng đáp ứng nhu cầu thị trường một cách tốt nhất. Sự phát triển này cũng có thể trở thành tư liệu tham khảo về chính sách và công nghệ cho quá trình phát triển NEV trên toàn cầu, đóng góp vào sự phát triển xanh của thế giới", ông Fu nhấn mạnh.

Quan điểm quốc tế và cơ hội kinh doanh

Norbert Wiest, Tổng giám đốc của SW China, một công ty con của nhà sản xuất thiết bị máy móc SW Đức, nhận định rằng việc ngành công nghiệp ôtô của Trung Quốc vươn ra toàn cầu là hoàn toàn hợp lý. Mức giá cạnh tranh của sản phẩm Trung Quốc đến từ công nghệ tiên tiến và sản xuất quy mô lớn. Trong hai năm qua, chi nhánh SW tại Hungary đã chứng kiến sự bùng nổ kinh doanh nhờ đơn hàng từ các công ty sản xuất phụ tùng ôtô Trung Quốc. Khoảng 40% thu nhập toàn cầu của SW trong năm 2023 đến từ các đơn hàng Trung Quốc.

Ngoài SW, tập đoàn EMAG Group của Đức cũng chuẩn bị đầu tư vài triệu euro vào thị trường NEV Trung Quốc trong 3-5 năm tới. Giám đốc điều hành toàn cầu của EMAG Group, Markus Clement, đánh giá rằng Trung Quốc đang đóng vai trò quan trọng trong việc định hình cấu trúc toàn cầu của EMAG và công ty này sẵn sàng hỗ trợ các đối tác Trung Quốc tại thị trường trong nước và quốc tế.

Khách tham quan xem sản phẩm của SW tại triển lãm máy cơ khí ở Thượng Hải, Trung Quốc, tháng 4/2018. Ảnh: China Daily

Tuy nhiên, các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đang phải đối mặt với những thách thức lớn, bao gồm cuộc điều tra của Liên minh châu Âu (EU) về trợ cấp xe điện và các mức thuế bổ sung của chính phủ Mỹ đối với xe điện và pin lithium nhập khẩu từ Trung Quốc. Dù thị phần NEV của Trung Quốc tại Mỹ không lớn, Washington lo ngại sự tăng trưởng này có thể đe dọa khả năng cạnh tranh của họ.

Từ Trung Âu đến toàn cầu

Chen Shihua, Phó tổng thư ký CAAM, giải thích rằng phi toàn cầu hóa và tình hình địa chính trị phức tạp khiến khách hàng nước ngoài chú trọng hơn đến chuỗi cung ứng an toàn thay vì chi phí, và họ ưu tiên các nhà sản xuất có cơ sở đặt tại các khu vực chiến lược. Điều này thúc đẩy các nhà sản xuất ôtô và phụ tùng Trung Quốc mở rộng ra thị trường quốc tế, đặc biệt là Trung Âu và Mexico.

Các quốc gia như Serbia và Hungary được đánh giá cao nhờ vị trí chiến lược, chính sách thuận lợi và nỗ lực thu hút đầu tư nước ngoài. Chính sách thuế xuất nhập khẩu và đầu tư nước ngoài ưu đãi của Hungary cũng đã thu hút đầu tư từ Chervon-Auto, một công ty sản xuất linh kiện ôtô Trung Quốc, với khoản đầu tư 129,8 triệu USD từ năm 2021 và hoàn thiện nhà máy vào năm 2023.

Shi Jiaqi, giám đốc dự án nước ngoài của Chervon-Auto, chia sẻ rằng các đơn hàng từ nước ngoài chiếm khoảng 40-50%, trong đó khoảng 80% đến từ châu Âu. Để đáp ứng nhu cầu khách hàng kịp thời, công ty có kế hoạch mở trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Hungary trong 3-5 năm tới.

Như Mỹ, Đức và Nhật Bản từng đưa chuỗi cung ứng ra nước ngoài từ nhiều thập kỷ trước, Shi nhận định rằng toàn cầu hóa là hướng đi cần thiết cho cả các nhà sản xuất ôtô và phụ tùng trên toàn thế giới, không chỉ riêng với Trung Quốc.

Zhejiang Shuanghuan Driveline, một công ty sản xuất hộp số ôtô Trung Quốc, đã đầu tư 132 triệu USD cho dự án giai đoạn đầu ở Hungary. "Môi trường đầu tư ổn định là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi, dù có thể tăng chi phí hậu cần. Sự tương đồng văn hóa giúp chúng tôi áp dụng hệ thống quản lý hiệu quả. Hungary đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển dịch về phía đông của ngành sản xuất khu vực châu Âu, nơi mà nhiều hãng lớn như Audi và BMW cũng đang thành lập nhà máy", Wang Binlian, người phụ trách các dự án nước ngoài của công ty, giải thích.