Tesla bị buộc bồi thường 243 triệu USD vì hệ thống Autopilot góp phần gây tai nạn chết người

MIAMI — Một bồi thẩm đoàn liên bang tại Mỹ vừa kết luận Tesla phải chịu một phần trách nhiệm trong vụ tai nạn xảy ra vào năm 2019 khiến một người đi bộ thiệt mạng và một người khác bị thương nặng, khi chiếc xe đang vận hành ở chế độ Autopilot.

Sau phiên tòa kéo dài ba tuần, Tesla bị tuyên phạt tổng cộng 243 triệu USD — trong đó có 43 triệu USD tiền bồi thường thiệt hại và 200 triệu USD tiền phạt nhằm răn đe hành vi nguy hiểm trong tương lai.

Vụ việc được xem là một đòn giáng mạnh vào Tesla và CEO Elon Musk, trong bối cảnh hãng đang nỗ lực thuyết phục công chúng, cơ quan quản lý và giới đầu tư rằng phần mềm hỗ trợ lái xe của họ là an toàn.

Theo kết luận, vụ tai nạn xảy ra tại Florida Keys cách đây sáu năm khi chiếc Tesla sedan không phanh kịp tại một ngã tư. Cả tài xế lẫn hệ thống Autopilot đều không phản ứng, khiến xe lao vào một chiếc SUV đang đậu ven đường, khiến cô gái 20 tuổi Naibel Benavides Leon thiệt mạng và bạn trai cô là Dillon Angulo bị thương nặng. Tài xế khi đó đang cúi xuống nhặt điện thoại.

Bồi thẩm đoàn xác định Tesla chịu một phần ba trách nhiệm trong tai nạn, trong khi tài xế chịu hai phần ba. Dù tổng thiệt hại được xác định là 129 triệu USD, Tesla chỉ phải chi trả 43 triệu USD do mức độ trách nhiệm được chia sẻ.

Đại diện Tesla tuyên bố phản đối phán quyết và cho biết sẽ kháng cáo, gọi đây là "một kết luận sai lầm, gây tổn hại cho ngành công nghiệp xe tự hành và làm chậm quá trình phát triển công nghệ cứu người."

Phiên tòa cũng làm sáng tỏ cách Tesla và Elon Musk tiếp thị Autopilot — phần mềm mà, dù tên gọi là “tự lái”, vẫn yêu cầu người điều khiển luôn giám sát chủ động. Luật sư nguyên đơn cáo buộc Tesla đã thổi phồng tính năng của Autopilot, khiến tài xế chủ quan và không chú ý khi đến ngã ba.

Dữ liệu được trích dẫn trong phiên xử cho thấy chiếc xe chạy ở tốc độ 100 km/h ngay trước khi đâm. Ngã tư khi đó có biển dừng và đèn đỏ nhấp nháy.

Gia đình nạn nhân và bạn trai cô đã khởi kiện cả Tesla và tài xế tên George McGee. Vụ kiện với McGee đã được dàn xếp riêng. Trong lời khai, McGee nói rằng anh tin hệ thống Autopilot sẽ hỗ trợ khi anh mắc lỗi — “Nhưng tôi cảm thấy nó đã không làm được điều đó,” anh nói.

Phía Tesla thì lập luận: “Không có chiếc xe nào năm 2019, kể cả bây giờ, có thể ngăn vụ tai nạn này xảy ra. Đây không phải là lỗi của Autopilot, mà là lỗi của người lái xe, người đã từ đầu thừa nhận trách nhiệm.”

Tuy vậy, bồi thẩm đoàn không bị thuyết phục. Sau gần bảy giờ nghị án, họ đưa ra phán quyết rằng Tesla đã bán ra một chiếc xe “có khiếm khuyết và là nguyên nhân pháp lý gây ra thiệt hại”.

Khoảnh khắc kết luận được đọc, các thành viên trong hai gia đình nạn nhân ôm nhau và không kìm được nước mắt. Thẩm phán Beth Bloom đã chấp nhận kết quả và sẽ ban hành lệnh tương ứng.

Hầu hết các vụ kiện dân sự liên quan đến tai nạn chết người thường được hòa giải, nhưng vụ kiện này đã đi đến xét xử, trở thành một phép thử lớn đối với hồ sơ an toàn của Tesla.

Phía nguyên đơn yêu cầu Tesla bồi thường 109 triệu USD thiệt hại vật chất và 236 triệu USD phạt bổ sung. Cuối cùng, con số phán quyết là 243 triệu USD.

Từ nhiều năm qua, Elon Musk vẫn khẳng định Autopilot và phần mềm Full Self-Driving là bước đột phá an toàn, thậm chí tuyên bố xe Tesla an toàn hơn cả tài xế con người. Tuy nhiên, các cơ quan như Cục An toàn Giao thông Cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) lại cảnh báo rằng Autopilot có “lỗ hổng an toàn nghiêm trọng”, liên quan đến ít nhất 467 vụ tai nạn, bao gồm 13 vụ chết người.

Luật sư của nguyên đơn, Brett Schreiber, trong phần tranh luận cuối cùng đã chỉ đích danh Elon Musk: “Chính CEO của Tesla đã tạo ra kỳ vọng sai lệch rằng Autopilot có thể hoạt động vượt quá giới hạn kỹ thuật.”

Ông kết luận: “Chúng tôi có mặt ở đây hôm nay vì Dillon và Naibel là nạn nhân trong một cuộc thử nghiệm beta mà họ chưa từng đồng ý tham gia.”