Tesla giải thể phòng quan hệ công chúng: PR đã chính thức thoái vị?

Tỷ phú Elon Musk vừa ra một quyết định gây sốc là giải thể bộ phận PR. Quyết định này biến Tesla trở thành hãng xe ô tô đầu tiên trên thế giới không có phòng quan hệ công chúng.

Những hình ảnh về tỷ phú Elon Musk luôn có vai trò truyền thông rất lớn đối với thương hiệu Tesla.
Những hình ảnh về tỷ phú Elon Musk luôn có vai trò truyền thông rất lớn đối với thương hiệu Tesla.

Sự kiện hãng xe điện đình đám của nước Mỹ giải thể bộ phận quan hệ công chúng lại dấy lên một câu chuyện đã được gợi mở từ hồi đầu thập niên 2010: PR thoái vị.

Thời của tiếp thị số?

Năm 2002, chuyên gia marketing hàng đầu thế giới Al Ries cùng con gái của mình là Laura Ries đã xuất bản cuốn sách “Quảng cáo thoái vị và PR lên ngôi”. Cuốn sách sau đó đã trở thành best seller và trên thực tế, cam đoan rằng bất kỳ ai làm việc trong ngành truyền thông cũng đều đã từng đọc cuốn sách này.

Đến giai đoạn đầu thập niên 2010, khi internet đã biến thế giới trở nên “phẳng” hơn thì cũng là lúc một xu hướng marketing và truyền thông mới nở rộ: Tiếp thị số (Digital Marketing).

Nền tảng internet đã thực sự tạo nên một “thế giới phẳng”. Ngành marketing và truyền thông theo đó cũng biến đổi chóng mặt để phù hợp với xu thế.

Cái tên mở ra cho kỷ nguyên tiếp thị số chính là công cụ tìm kiếm Google. Qua công cụ này (và trước đó, yếu hơn đôi phần, là Yahoo), tiếp thị số hoàn toàn có thể mang thương hiệu, mang sản phẩm của doanh nghiệp đến với từng khách hàng, từng người tiêu dùng một cách nhanh nhất và chủ động nhất.

Thuật ngữ SEO (Search Engine Optimizer) và SEM (Search Engine Marketing) cũng trở nên phổ biến từ thời gian này. Tiếp thị số biến SEO trở thành một công cụ, một kỹ thuật gần như bắt buộc đối với bất kỳ một doanh nghiệp, một đơn vị truyền thông nào hay đơn giản chỉ là một cá nhân kinh doanh dựa trên nền tảng internet.

Có rất nhiều công cụ tìm kiếm trên nền tảng internet mà khởi đầu là Yahoo, sau này là Bing, Baidu, Yandex, Aol, Ask và đặc biệt là Google. Thậm chí, cho đến thời điểm này, dù kỹ thuật SEO được áp dụng cho nền tảng tìm kiếm internet nói chung song thực tế, Google vẫn là một tiêu chuẩn. Hầu như mọi kỹ thuật SEO đều nhắm đến mục tiêu đáp ứng tiêu chuẩn của công cụ tìm kiếm khổng lồ này. Đáp ứng được Google thì coi như đã đáp ứng được mọi công cụ tìm kiếm khác.

Đến giai đoạn cuối thập niên 2010, khi internet phát triển cực thịnh thì một khái niệm mới là AI (Artificial Intelligence – Trí tuệ Nhân tạo) lại ra đời và nhanh chóng bùng nổ. AI là sự mô phỏng các quá trình trí tuệ của con người bằng máy móc, đặc biệt là các hệ thống hệ máy tính. Các ứng dụng cụ thể của AI bao gồm xử lý các ngôn ngữ tự nhiên, nhận dạng giọng nói và thị giác, quản lý hệ thống…

AI giống như một liều dopping để internet phát triển không giới hạn và qua đó, cũng thúc đẩy mạnh mẽ lĩnh vực tiếp thị số. Chỉ cần một lần bạn tìm kiếm sản phẩm nào đó trên internet hoặc bạn chỉ cần click hay dừng lại thật lâu trước thông tin một sản phẩm cụ thể trên facebook, sau đó những thông tin, quảng cáo tương tự liên quan đến sản phẩm đó sẽ xuất hiện liên tục trên máy tính, smartphone của bạn.

Và, khi AI thông dụng như cơm gạo thì khái niệm Big Data cũng theo đó trở nên gần gũi với các doanh nghiệp hơn và nó cũng sẽ càng thúc đẩy mạnh mẽ lĩnh vực tiếp thị số.

Điều đó đặt ra một vấn đề: doanh nghiệp có cần tiếp tục phải PR thông qua các bài báo, thông qua các bài viết trên các kênh truyền thông?

Quảng cáo hồi sinh và biến thể PR

Để tiếp tục vấn đề, xin trả lời ngắn gọn cho câu hỏi phía trên là CẦN.

Tại sao vậy?

Quảng cáo đã bắt đầu thoái vị từ đầu thập niên 2000 để nhường ngôi cho PR. Tuy nhiên, khi internet phát triển cực thịnh, khi AI và Big Data đang xoá mọi giới hạn trên nền tảng internet thì các ranh giới giữa quảng cáo, PR, tiếp thị số hay quan hệ chính phủ cũng không còn.

Và trên thực tế, chính internet đã dần khôi phục vị thế của quảng cáo. Tất nhiên, quảng cáo hồi sinh không còn mang hình hài cũ mà nó đã thay đổi để phù hợp hơn với thời đại. Internet, Big Data hay AI đang tạo nên một thế giới hoàn toàn phẳng với khả năng kết nối khổng lồ trên nền tảng internet.

Sự phát triển cực thịnh của internet đã hồi sinh quảng cáo nhưng không theo cách truyền thống. Google hay mạng xã hội hoặc đơn giản chỉ là một trình duyệt internet đã trở thành một “đầu nậu” quảng cáo. Chưa bao giờ các doanh nghiệp lại quảng cáo một cách dễ dàng và với chi phí thấp như bây giờ. Chỉ cần bạn book quảng cáo thông qua Google chẳng hạn, “ông lớn” này sẽ phân phối quảng cáo trên các trang báo, website phù hợp nhất, đúng đối tượng nhất dựa trên những dữ liệu thu thập được về từng khách hàng riêng lẻ.

Chính sự lớn mạnh với tốc độ giật mình của Google trong lĩnh vực quảng cáo, truyền thông đã khiến giới báo chí thế giới yêu cầu gã khổng lồ này phải chia sẻ doanh thu.

Ở góc độ người tiêu dùng, một người đàn ông dùng ô tô hoàn toàn có thể thắc mắc “tại sao mấy hôm nay các quảng cáo về đội thước Hi-lift liên tục xuất hiện khi tôi lướt web”. Câu trả lời đơn giản là trước đó bạn đã từng tìm kiếm thông tin về sản phẩm này.

Thế đấy, chỉ cần một động tác nhỏ thôi là bạn đã bị “bắt thóp”.

Đến đây, thắc mắc tiếp theo cần đặt ra là vậy có còn cần PR nữa không?

Tesla đã giải thể phòng PR. Apple cũng không có phòng PR. Vậy nghĩa là PR đã không còn quan trọng?

Không hẳn là vậy.

Ở vị trí của hai gã khồng lồ này, họ không có nhu cầu duy trì bộ phận PR. Bởi đơn giản, mỗi sản phẩm ra mắt, mỗi động thái của Apple hay Tesla đều đã được cả tỷ người tiêu dùng tự PR miễn phí cho họ. Cả Apple lẫn Tesla đều đã đẩy chính sách PR không đồng lên đỉnh cao.

Hay đơn giản, chỉ một status trên trang cá nhân của ông chủ cũng đã tạo ra cả trăm triệu tương tác. Vậy thì, cớ gì họ cần đến bộ phận PR.

Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng như Apple hay Tesla. Ngay cả hãng xe điện của Mỹ, động thái giải thể phòng PR cũng chỉ thực hiện ở thị trường Mỹ, còn tại các thị trường châu Âu và đặc biệt là châu Á thì “nguyễn y vân”.

Rõ ràng, giá trị của quảng cáo hay PR vẫn còn đó, chỉ là nó biến đổi mà thôi.

One thought on “Tesla giải thể phòng quan hệ công chúng: PR đã chính thức thoái vị?

  1. Pingback: PR và vai trò truyền thông trong ngành ô tô, xe máy Việt Nam

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *